WDS Kullanımdan Kaldırılıyor: SCCM PXE Ortamlarını Neler Bekliyor?
Microsoft, Windows Deployment Services (WDS) için önemli bir değişiklik duyurdu. WDS, bir sonraki Windows Server sürümünde deprecated olacak.
Bu değişiklik özellikle Configuration Manager kullanan ve işletim sistemi dağıtımlarını PXE üzerinden gerçekleştiren kurumlar için önemli.
Ancak burada önemli bir ayrım var:
Configuration Manager OSD deprecated olmuyor.
Değişen temel nokta, Configuration Manager’ın PXE deployment sürecinde WDS’ye olan bağımlılığı.
Microsoft, WDS yerine Configuration Manager’ın PXE Responder bileşeninin kullanılmasını destekliyor. Peki bu değişiklik mevcut SCCM/Configuration Manager OSD ortamlarını nasıl etkileyecek?
WDS için ne değişiyor?
Windows Deployment Services uzun yıllardır Windows işletim sistemi deployment süreçlerinde kullanılan temel teknolojilerden biri.
Ancak Microsoft son yıllarda WDS’nin bazı deployment senaryolarını kademeli olarak deprecated etmeye başladı.
Örneğin Windows 11 ile birlikte installation media içerisindeki boot.wim dosyasını doğrudan WDS üzerinden kullanarak Windows Setup’ı WDS mode’da çalıştıran senaryolar artık desteklenmiyor. Bu değişiklik, Configuration Manager gibi deployment araçlarının oluşturduğu custom boot image senaryolarını etkilemiyor.
Microsoft şimdi bir adım daha ileri giderek WDS Server Role ve WDS tarafından sağlanan PXE functionality’sinin de bir sonraki Windows Server sürümünde deprecated olacağını duyurdu. Microsoft’un Windows Release Health sayfasında da bu değişiklik artık açıkça yer alıyor.
Burada önemli olan nokta, bunun Windows Server 2025 üzerinde WDS’nin hemen kaldırılması anlamına gelmemesi.
Dolayısıyla mevcut ortamlar bugün çalışmaya devam edebilir. Ancak WDS kullanan deployment altyapılarının gelecekte nasıl devam edeceğinin şimdiden planlanması gerekiyor.
Configuration Manager OSD’ye etkisi ne?
WDS’nin deprecated edilmesi Configuration Manager OSD’nin deprecated edildiği anlamına gelmiyor.
Configuration Manager ile:
- Boot Image
- Operating System Image
- Task Sequence
- Driver Package
- Application
- Software Update
gibi OSD bileşenlerini kullanmaya devam edebilirsiniz.
Değişen esas olarak PXE boot’un nasıl karşılandığı.
WDS tabanlı yapı
| PXE akışı |
|---|
| Client |
| ↓ |
| WDS PXE |
| ↓ |
| Configuration Manager Boot Image |
| ↓ |
| WinPE |
| ↓ |
| Management Point / Distribution Point |
| ↓ |
| Task Sequence |
Configuration Manager PXE Responder
| PXE akışı |
|---|
| Client |
| ↓ |
| Configuration Manager PXE Responder |
| ↓ |
| Configuration Manager Boot Image |
| ↓ |
| WinPE |
| ↓ |
| Management Point / Distribution Point |
| ↓ |
| Task Sequence |
Yani mevcut OSD workflow’unun tamamını yeniden tasarlamak gerekmiyor.
PXE responder katmanında WDS yerine Configuration Manager’ın kendi PXE Responder’ı kullanılıyor.
Microsoft da Configuration Manager için WDS olmadan PXE-enabled Distribution Point kullanımını doğrudan destekliyor.
Configuration Manager PXE Responder nasıl etkinleştirilir?
Mevcut bir Distribution Point üzerinde PXE desteğini WDS yerine Configuration Manager PXE Responder ile çalıştırmak için Configuration Manager Console üzerinden ilgili Distribution Point’in özelliklerine gidiyoruz.
Administration → Distribution Points → Distribution Point Properties → PXE
Burada:
Enable PXE support for clients
seçeneğini etkinleştirdikten sonra:
Enable a PXE responder without Windows Deployment Service
seçeneğini işaretliyoruz.
Bu seçenek etkinleştirildiğinde Configuration Manager, Distribution Point üzerinde kendi PXE responder servisinin kullanılmasını sağlar.
Daha önce PXE için WDS kullanan bir Distribution Point üzerinde bu seçenek etkinleştirildiğinde Configuration Manager, WDS servisini suspend eder ve PXE responder’ı kullanmaya başlar.
Servis tarafında ise ConfigMgr PXE Responder Service (SccmPxe) kullanılır.
Network tarafında ne değişiyor?
PXE migration yalnızca Configuration Manager konsolunda bir checkbox değiştirmekten ibaret değil.
Özellikle farklı subnet veya VLAN’larda bulunan cihazların PXE-enabled Distribution Point’e ulaşabilmesi için network tarafındaki PXE forwarding yapısının kontrol edilmesi gerekiyor.
Microsoft, farklı subnetlerde PXE kullanımı için IP Helper yapılandırmasını öneriyor. DHCP Options kullanımı ise Configuration Manager PXE senaryolarında önerilen yöntem değil.
Temel yapı şu şekilde düşünülebilir:
| Network akışı |
|---|
| Client VLAN |
| ↓ |
| Router / IP Helper |
| ↓ |
| PXE-enabled Distribution Point |
| ↓ |
| Configuration Manager PXE Responder |
Dolayısıyla WDS’den PXE Responder’a geçiş planlanırken mevcut DHCP, VLAN ve IP Helper yapılandırmasının da kontrol edilmesi gerekiyor.
DHCP ve PXE Responder aynı sunucuda olabilir mi?
Evet.
Configuration Manager PXE Responder, DHCP servisiyle aynı sunucuda çalışabilir. Ancak bu senaryoda ek yapılandırma gerekiyor.
Microsoft’un önerdiği yapılandırmada:
HKLM\Software\Microsoft\SMS\DP
altında:
DoNotListenOnDhcpPort = 1
DWORD değeri kullanılıyor.
Ayrıca DHCP Option 60:
PXEClient
olarak yapılandırılıyor ve ilgili servislerin yeniden başlatılması gerekiyor.
Bu yapılandırma yalnızca DHCP ve PXE Responder’ın aynı sunucuda bulunduğu senaryolar için gerekli.
WDS PXE ile Configuration Manager PXE Responder arasındaki farklar
İki yapı arasındaki en önemli farkları şöyle özetleyebiliriz:
| Özellik | WDS PXE | Configuration Manager PXE Responder |
|---|---|---|
| WDS Server Role | Gerekli | Gerekli değil |
| Configuration Manager OSD | ✅ | ✅ |
| Configuration Manager Boot Image | ✅ | ✅ |
| PXE Boot | ✅ | ✅ |
| IPv6 | ✅ | ✅ |
| Multicast | ✅ | ❌ Desteklenmiyor |
| Configuration Manager DP | ✅ | ✅ |
| DHCP ile aynı sunucu | Yapılandırmaya bağlı | Destekleniyor |
| WDS dependency | Var | Yok |
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken konu multicast.
Configuration Manager PXE Responder, WDS’nin multicast deployment functionality’sini sağlamıyor.
Microsoft’un Configuration Manager dokümantasyonuna göre multicast kullanmak için Distribution Point’in WDS kullanması gerekiyor. PXE Responder without WDS etkinleştirildiğinde multicast etkinleştirilemiyor.
Bu nedenle büyük ortamlarda migration öncesinde multicast kullanımı mutlaka kontrol edilmeli.
Eğer mevcut OSD ortamında WDS multicast kullanılıyorsa, yalnızca PXE Responder’ı etkinleştirmek yeterli olmayacaktır. Deployment trafiğinin unicast üzerinden nasıl yönetileceği ve Distribution Point kapasitesinin yeterli olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Mevcut SCCM ortamında nasıl bir geçiş yapılabilir?
WDS kullanan bir Configuration Manager ortamında geçişi kontrollü yapmak daha doğru olacaktır.
1. Mevcut PXE altyapısını kontrol edin
Öncelikle hangi Distribution Point’lerin PXE kullandığını belirleyin.
Özellikle:
- WDS kullanılıyor mu?
- Multicast kullanılıyor mu?
- DHCP nerede?
- IP Helper yapılandırılmış mı?
- Hangi Boot Image’lar kullanılıyor?
- Aynı anda kaç cihaz deployment alıyor?
sorularının cevapları belirlenmeli.
2. Bir Distribution Point üzerinde PXE Responder’ı test edin
Production’daki tüm Distribution Point’leri aynı anda değiştirmek yerine öncelikle bir DP üzerinde:
Enable a PXE responder without Windows Deployment Service
seçeneği etkinleştirilebilir.
3. PXE boot’u test edin
Test cihazında UEFI PXE boot başlatılarak:
- PXE response
- Boot Image
- WinPE
- Management Point iletişimi
- Task Sequence
- Content download
- OS deployment
uçtan uca test edilmeli.
4. Multicast kullanılıyorsa ayrıca planlayın
Migration’ın en önemli kontrol noktalarından biri multicast.
Çünkü Configuration Manager PXE Responder, WDS multicast functionality’sini desteklemiyor.
Bu nedenle multicast kullanan ortamlarda network bandwidth ve Distribution Point kapasitesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç
WDS’nin deprecated edilmesi, Configuration Manager OSD’nin sonu anlamına gelmiyor.
Configuration Manager ile işletim sistemi deployment’larına ve Task Sequence tabanlı OSD süreçlerine devam edilebilir.
Asıl değişiklik PXE tarafında gerçekleşiyor.
WDS tabanlı:
Client → WDS → WinPE → Configuration Manager
yapısı yerine:
Client → Configuration Manager PXE Responder → WinPE → Configuration Manager
yapısına geçiş yapılabiliyor.
Bu nedenle bugün WDS kullanan Configuration Manager ortamları için konu “yarın WDS çalışmayacak” şeklinde değerlendirilmemeli.
Daha doğru yaklaşım, mevcut PXE altyapısını gözden geçirmek ve özellikle multicast, DHCP, IP Helper ve Distribution Point kapasitesi gibi noktaları dikkate alarak WDS bağımlılığını kademeli olarak ortadan kaldırmak.
OSD devam ediyor. Değişen, PXE’nin arkasındaki teknoloji.
